Na de succesvolle verschijning van het boek Interculturele gespreksvoering van Hoffman en Arts in 1994 heeft Hoffman in deze volledig herziene uitgave het TOPOI-model verder ontwikkeld. Het letterwoord TOPOI staat voor 'taal, ordening, personen, organisatie en inzet'. Het zijn de vijf gebieden waar zich in de communicatie cultuurverschillen en misverstanden kunnen voordoen. Het TOPOI-model omvat een praktisch analyse- en interventiekader om deze cultuurverschillen en misverstanden in de gespreksvoering op te sporen en aan te pakken. Het vernieuwende van het TOPOI-model is dat het vertrekpunt de interpersoonlijke communicatie is, en niet de cultuur. Voortbouwend op de algemene communicatie- en systeemtheorie van Watzlawick introduceert de auteur een nieuw concept van interculturele communicatie.
Interculturele communicatie wordt omschreven als de interpersoonlijke communicatie waarin expliciet aandacht is voor de culturele factoren die van invloed op de communicatie zijn. Vanuit de systeemtheoretische invalshoek hangen deze culturele factoren niet alleen samen met iemands nationale of etnische achtergrond, maar evenzeer met sekse, leeftijd, sociale klasse, opleiding, seksuele voorkeur, beroep, religie en sociaal-geografische herkomst. Het TOPOI-model is dan ook een algemeen model dat voor elke communicatie inzetbaar is.Binnen deze brede definitie van interculturele communicatie zijn verschillende invalshoeken mogelijk. In het boek Interculturele gespreksvoering is gekozen voor de etnisch-culturele invalshoek omdat momenteel de ontmoeting en confrontatie tussen autochtonen en allochtonen van groot maatschappelijk belang is. Etniciteit is dus weliswaar het vertrekpunt, maar in het boek wordt steeds aangeknoopt bij de andere genoemde culturele dimensies en daarmee bij andere mogelijke sociale identiteiten van een persoon.De talloze praktijkvoorbeelden, de verwerkingsopdrachten na elk hoofdstuk en de toepassingen van het TOPOI-model op praktijksituaties maken dit boek
NBD|Biblion recensie:
Ieder mens maakt deel uit van een sociaal verband ook wel sociaal systeem genoemd. Het blijft niet beperkt tot een systeem; een mens kan deel uitmaken van meer systemen. Naast de meer traditionele systemen zijn door immigratie en opkomende globalisering ook transnationale netwerken ontstaan en internationale sociale bewegingen. Ieder systeem heeft een eigen cultuur en communicatie. Waar liggen nu de verschillen en de overeenkomsten? Alle communicatie is intercultureel, maar een gesprek tussen een autochtoon en een allochtoon kan ook 'gewone' communicatie zijn. Dit uitstekende boek gaat daar zeer diep op in. Interculturele gespreksvoering waarin expliciet aandacht is voor de culturele factoren die van invloed zijn op de communicatie. Er dient ruimte te zijn om de 'vreemdeling' toe te laten, te ontmoeten en er-zijn-voor de ander. De schrijver promoveerde op het TOPOI-model, dat in dit boek uitvoerig wordt behandeld: een pluralistische systeemtheoretische benadering van de interculturele communicatie. TOPOI staat voor taal, ordening, personen, organisatie en inzet. Ieder item wordt grondig behandeld in de context van de systeem- en communicatieleer. Een knap boek, didactisch van opzet en zeer geschikt voor het onderwijs en mensen die beroepsmatig intercultureel communiceren.
(Biblion recensie, Frans Peterse)
Interculturele gespreksvoering - Edwin Hoffman
